Nikotin endüstrisinin reklamlarda kullanmadığı 5 rakam

Bu listedeki hiçbir rakam sızdırılmış değil. Hepsi kamuya açık raporlarda yazıyor.

Sadece reklamlarda geçmiyorlar.

1. Yılda 8 milyondan fazla ölüm

Dünya Sağlık Örgütü’nün rakamı bu: tütün her yıl sekiz milyondan fazla insanı öldürüyor. Bunun yaklaşık 1,3 milyonu hiç sigara içmemiş insanlardan oluşuyor — sadece dumana maruz kaldılar.

İkinci bir katman daha var: dünyadaki 1,3 milyar tütün kullanıcısının yüzde sekseninden fazlası düşük ve orta gelirli ülkelerde yaşıyor. Reklam kısıtlamalarının en zayıf, denetimin en gevşek, tedavi erişiminin en pahalı olduğu yerler.

Bu bir tesadüf değil. Bir pazar tercihi.

2. Her 10 içiciden yaklaşık 9’u, 18 yaşından önce başladı

CDC verisi net: her gün sigara içen yetişkinlerin yaklaşık onda dokuzu ilk sigarasını on sekiz yaşından önce içti.

Bunun ne anlama geldiğini bir dakika düşün. Otuz yaşındaki bir insanın sigaraya başlama ihtimali neredeyse sıfır. Yani bu ürünün pazarı, yetişkinlerin kararlarıyla büyümüyor.

Bir endüstri, müşterilerinin neredeyse tamamını reşit olmadan kazanıyorsa, o endüstri için ergenler bir hedef kitle değil, tek kitledir.

Aroma çeşitleri, renkli cihazlar, sosyal medya görünürlüğü ve tek kullanımlık ürünlerin fiyatlandırması bu rakamla birlikte okunduğunda çok daha az masum görünüyor.

3. Tek bir ülkede günde 20 milyon doların üzerinde reklam

Amerika Birleşik Devletleri’nde sigara ve dumansız tütün şirketlerinin yıllık reklam ve promosyon harcaması son yıllarda yaklaşık sekiz milyar dolar düzeyinde (Federal Ticaret Komisyonu verileri, CDC aktarımı).

Bunu güne bölünce günde yirmi milyon doların üzerinde bir rakam çıkıyor. Ve bu, reklamın büyük ölçüde yasaklandığı, denetimin sıkı olduğu tek bir ülkenin rakamı.

Küresel toplamı kimse bilmiyor, çünkü çoğu ülke böyle bir raporlama zorunluluğu getirmiyor.

Şimdi bunu, aynı ülkede bırakmak isteyen birinin karşısına çıkan destek bütçesiyle karşılaştır. Karşılaştırma yapılamıyor.

4. Bir müşteri = 14.600 paket

Bu rakamı hiçbir raporda bulamazsın çünkü çarpma işlemi.

Günde bir paket içen biri, kırk yıl boyunca 14.600 paket alır. Yaklaşık 292 bin sigara.

Bu, bir müşterinin ömür boyu değeri. Ve şu soruyu açıklıyor: neden bırakma çabası bu kadar çok yönden zorlaştırılıyor?

Çünkü bırakan bir kişi, kaybedilen tek bir satış değil. On binlerce paketlik bir gelecek.

Aynı hesabı vape için yap: günde 400 puff çeken biri yılda 146 bin puff çekiyor. Cihaz, kartuş, likit, coil — abonelik gibi çalışan bir ürün, üstelik doğal bir bitiş noktası olmadan.

5. Vergi gelirinin yüzde birinden azı geri dönüyor

Devletler tütünden büyük vergi geliri topluyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün belirttiği şey ise şu: hükümetler bu gelirin yüzde birinden azını tütün kontrol programlarına ayırıyor.

Yani sigarayı bırakmaya çalışan kişinin arkasındaki bütçe, sigarayı satan tarafın bütçesiyle aynı ligde bile değil.

Bir de faturanın diğer tarafı var: sağlık harcamaları ve kaybedilen üretkenlik hesaba katıldığında tütünün dünya ekonomisine maliyeti yılda 1,4 trilyon dolar civarında hesaplanıyor (WHO ve Ulusal Kanser Enstitüsü ortak değerlendirmesi, 2016) — küresel gayrisafi hasılanın yaklaşık yüzde 1,8’i.

Vergi geliri, maliyetin yanında küçük kalıyor.

Bir de reklamlarda geçen rakam var

Yukarıdakiler reklamlarda yok. Ama bir rakam var ki her yerde: “yüzde 95 daha az zararlı.”

Bu cümlenin kaynağı bağımsız bir laboratuvar ölçümü değil. 2014’te bir uzman panelinin, farklı nikotin ürünlerini çeşitli zarar kriterlerine göre puanlayarak yaptığı bir tahmine dayanıyor. Sonrasında bir kamu sağlığı kurumu tarafından aktarıldı ve pazarlama diline yerleşti.

Bu yöntemin kanıt düzeyi, yayınlandığı günden itibaren tıp literatüründe eleştirildi; Dünya Sağlık Örgütü de bu tür karşılaştırmalı zarar iddialarının uzun vadeli veriyle desteklenmediğini vurguluyor.

Yani listedeki tek “iyi haber” rakamı, listedeki en zayıf kaynağa sahip olanı. Tesadüf değil.

Bu rakamlar seni suçlamıyor

Bu listenin amacı utandırmak değil. Tam tersi.

Eğer bırakamıyorsan, karşında irade eksikliği olan bir kişi değil, tasarlanmış bir sistem var:

• Ürün, on sekiz yaşından önce tanıştırılacak şekilde konumlandırılmış.
• Aroma ve nikotin tuzu kimyası, sertliği azaltıp alımı kolaylaştıracak şekilde ayarlanmış.
• Cihazın doğal bir bitiş noktası yok, yani kullanım kendini sınırlamıyor.
• Bırakma desteğine ayrılan bütçe, pazarlama bütçesinin yanında görünmüyor bile.

Bu şartlarda “kendi başıma bırakırım” cümlesi, adil olmayan bir kavgaya tek başına girmek demek.

Ama tek bir rakam senin elinde

Yukarıdakilerin hiçbirini değiştiremezsin. Bir tanesini değiştirebilirsin: kendi günlük sayını.

Ve bu, listedeki tek bilinmeyen rakam. Şirketler kaç ürün sattığını biliyor. Devlet ne kadar vergi topladığını biliyor. Sadece sen bugün kaç kez çektiğini bilmiyorsun.

Bugün iki dakika

Hiçbir şeyi bırakma, hiçbir şeyi azaltma. Sadece bugünü say.

Sonra kendi 14.600 hesabını yap: günlük sayını 365 ile, sonra kalan yıllarınla çarp. Rakam, yukarıdaki hiçbir istatistikten daha ikna edici olacak çünkü senin.

Puff Counter bu sayımı tek dokunuşa indiriyor ve haftalık limitini tahmine değil gerçek ortalamana göre kuruyor — ölçüm önce, motivasyon sonra.

Bu listeyi, “abartıyorlar” diyen arkadaşına gönder. Rakamların hepsi zaten onların da erişebileceği raporlarda.